۱:۳۷

اگر در ایران باز نشد، با فیلترشکن یا اپ تلگرام ببینید.

پرسش · ازدواج، طلاق و خانواده

اگر کسی بی‌دلیل ادعا کند پولش را خورده‌ام، حکم شرع چیست؟

پاسخ کوتاه

پاسخ استاد عبدالفتاح خدمتی: کسی که ادعا می‌کند دیگری پولش را خورده، باید دلیل و شاهد بیاورد؛ قاعده کلی طبق حدیث این است که «البینة علی المدعی و الیمین علی من أنکر»: شاهد بر عهده مدعی است و قسم بر عهده کسی که انکار می‌کند. قاضی در محکمه ابتدا از مدعی شاهد می‌خواهد، نه این که از اول بگوید قسم بخور؛ اگر مدعی شاهد نداشت، از طرف مقابل قسم خواسته می‌شود. قسم دروغ (یمین غموس) در روز قیامت کیفر سختی دارد و مؤمن باید از آن برحذر باشد.

استاد عبدالفتاح خدمتیکارشناس علوم اسلامی
۱:۳۷ دقیقه۸۷۷ بازدید

نکته‌های اصلی پاسخ

  • مدعی باید دلیل و شاهد بیاورد.
  • قاضی از اول از متهم قسم نمی‌خواهد؛ اول از مدعی شاهد می‌خواهد.
  • اگر مدعی شاهد نداشت، کسی که انکار می‌کند قسم می‌خورد.
  • به گفته او، هر محکمه و دادگاهی همین روش را دارد.
  • قسم دروغ (یمین غموس) کیفر سختی در روز قیامت دارد؛ مؤمنی که به آخرت باور دارد باید از آن برحذر باشد.

منابعی که استاد به آن‌ها استناد کرد

  • البینة علی المدعی و الیمین علی من أنکر (Bayhaqi (Ibn Hajr, Bulugh al-Maram 1423: sahih chain); base in Bukhari/Muslim 1711 'wa lakin al-yamin 'ala al-mudda'a 'alayh')
  • کسی که به دروغ قسم یاد کند، روز قیامت در قعر جهنم فرو برده می‌شود. (meaning: Bukhari 6675 (kaba'ir ... al-yamin al-ghamus); 'ghamus' = it plunges its owner into sin then into the Fire (scholars' explanation of the name))

این ویدیو پاسخ این پرسش‌ها هم هست

  • «البینة علی المدعی و الیمین علی من أنکر» یعنی چه؟
  • در دعوای مالی، آوردن شاهد با کیست و قسم با کیست؟
  • قسم دروغ (یمین غموس) چه گناهی دارد؟
  • کسی که به من تهمت خوردن مال زده، باید قسم بخورم؟
متن کامل پاسخ

سلام، وقت بخیر جناب استاد خدمتی. یک نفری به شخصی می‌گوید تو پول‌های ما را خوردی. آن شخص هم پول‌ها را نخورده، خبر ندارد. این تهمت است.

خب، برود رفع تهمت کند. قاضی در محکمه می‌گوید بیّنه، شاهد. ابتدا به ساکن قاضی نمی‌گوید که بیا قسم بخور. ببینید، قاعده کلی طبق حدیث این است که «البینة علی المدعی و الیمین علی من أنکر».

مدعی، شمایی که دارید می‌گویید پول ما را خوردید، خیلی خب، دلیلت چیست؟ گواهت کیست؟ ندارند. حالا از اینجا مدعی‌علیه: «شما این کار را می‌کنید؟» «بله؟ دروغ می‌گوید، این پول ما…» «خب، پس قسم بخورید.» هر محکمه‌ای، هر دادگاهی بروید، این روش با شما برخورد می‌کند، برای این که روشش همین است. بله.

حال مسئله قسم به ناحق خوردن، خودش یمین غموس است. در حدیث آمده کسی که به دروغ قسمی یاد کند، روز قیامت در جهنم، در قعر جهنم فرو برده می‌شود. برای کسی که معتقد به بهشت و دوزخ است، برای کسی که معتقد به آخرت است. کسی که اعتقادی به آخرت و به روز قیامت ندارد، برای او مهم نیست قسم بخورد یا نخورد؛ اصلاً اعتقاد ندارد که روز بازپسینی هست، روز قیامتی هست.

بله، برای انسان مؤمن این است: آقا، برحذر باش، به ناحق، به دروغ قسم یاد نکن، که کیفر بدی خواهی دید؛ یعنی جواب بدی خواهی شنید در روز قیامت.